in paradisum

in paradisum

Van de ferry komen we in Enri-Bensar, een kleine havenstad die bij Nador hoort. Als we van de boot afgaan lopen we langs een hoge afzetting. Daarachter ligt de Spaanse enclave Melilla. Een toevluchtsoord voor Marokkaanse en Afrikaanse gelukzoekers in Europa die kans hebben gezien over de prikkeldraadversperringen en hoge muur heen te komen. Tussen Spanje en Marokko bestaat nog steeds een haat-liefde verhouding.

We herkennen in Enri-Bensar de plaats waar we geld en telefoonkaarten kunnen kopen. We kiezen  voor een zo goed mogelijk dekkende telefoonkaart in het zuidelijk deel van Marokko: Maroc Telecom. Direct bij de eerste stop staan bedelaars naast de auto: ‘one euro, please’. Wim wimpelt dat eenvoudig en resoluut af. Een agent bij een rotonde komt naar onze auto. Hoort dat we in de omgeving willen blijven en laat blijken trots te zijn op Nador en onze keus te waarderen. ‘Zo maak je vrienden’ zegt Wim.

Via internet heeft Wim naar een camping gezocht. Aan de westkant van de havenstad zou een camping zijn. Via Google Maps krijgen we de route. We rijden op sommige plekken op maximaal 15 meter afstand van de ‘Spaanse muur’, de afzetting naar Melilla. Onwerkelijk, maar om de paar honderd meter staat er permanente militaire bewaking. Het landschap is golvend en afwisselend. Veel kliffen en dalen. We komen door kleine dorpjes en dan gaat de weg over in een brokkelig karrenspoor. Er blijkt geen camping (meer) te zijn. Er was ook al geen telefoonnummer of contact meer vermeld op internet. Sinds covid is het kennelijk opgeheven. We rijden terug. De weg naar Nador is breed, maar toch is het opletten geblazen. Je wordt op de Marokkaanse manier van drie kanten ingehaald: links, rechts en soms van voren door tegenliggers die ruimte zoeken. We besluiten naar een plaats aan de Middellandse Zee te gaan, waar volgens CamperContact en Google zowel een staanplaats als twee campings zijn.

De eerste camping is verdwenen. Er is een huis in aanbouw. Bij de eerstvolgende rotonde zijn er meer mogelijkheden. Een camping, een parkeerplaats en een gendarmeriepost. Daar moet het lukken, zeggen we. Het begint te schemeren. De camping was er, de slagboom is er nog, maar is permanent dicht. Bij de parkeerplaats vragen we of we daar kunnen overnachten. Nee is het duidelijk antwoord. Daar tegenover is de gendarmerie. Wim klopt op een gammele blauwe deur. Er verschijnt een ongeveer 25 jarige agent, die alleen Arabisch spreekt. Met handen en voeten legt hij uit dat 200 meter verderop een camping is.  We waren daar maar gaan er nogmaals heen. We komen onverrichterzake terug. En Wim probeert aan te geven dat hij graag voor één nacht op de parkeerplaats bij de politiepost wil staan. Een tweede agent komt er bij. Met veel moeite wordt uitgelegd dat ze dat niet kunnen beslissen zonder hun luitenant.  En die komt pas om ongeveer 9 uur terug.

Een kleine 20 kilometer naar het oosten is een camping. Er staat een telefoonnummer bij. De eigenaar spreekt Duits en we kunnen daarheen. We starten Google Maps. Om onverklaarbare reden wijzigt de routeaanduiding al rijdend. Als we ruim 20 kilometer meer hebben afgelegd stopt Wim: ‘Dit kan niet kloppen’. Op dat moment gaat de mobiel. De campingeigenaar heeft ons nummer en vraagt waar we zijn. We zijn veel te ver naar het oosten. Daar zij we ook net achter. Dus terug en in het donker komen we op Camping Riad Ocean View. We worden verwelkomd en krijgen een plek naast de pauwen van de eigenaar.

De volgende morgen blijken we in een ‘paradijs’ te zijn gekomen. We staan bij een eco-boerderij, waar een vriendelijke eigenaar alles uitlegt en regelt. Er staan nog twee gasten, waarvan er éen vertrekt. De blijvers zijn ook Nederlanders en zaten samen met ons op de boot vanaf Barcelona: Eric en Gerah. Zij komen kennis maken en het klikt direct. Met de eigenaar klikt het ook bijzonder. Abdelgahni (verder Abdel genoemd) loopt  als een zorgzame beheerder rond. Hij brengt een warm Marokkaans broodje. We kunnen een andere plaats kiezen want Eric en Gerah gaan op een hogere uitzichtplaats staan. ‘Of we vanavond ook tajine willen eten?’ Dat doen we. Het weer is geweldig, 23 graden, in de zon en prachtig uitzicht. De voorzieningen op de kleine camping zijn uitstekend. Een goede toilet en wasruimte, een keuken, een Marokkaanse zit- en ligkamer en twee gastenverblijven binnen een ommuurd gebouw.

Het terrein is ingericht als een eco-tuin. We staan tussen de bedden met erwten, tuinbonen en zoete aardappels. Abdel gebruikt geen toevoegingen, heeft een eigen composthoop en gebruikt geen bestrijdingsmiddelen.  Er is een ingenieus beregeningssysteem. Verder zijn er naast de pauwen, kippen en 3 schapen. Abdel leidt je graag rond langs zijn groenten. Hij heeft verderop nog een bedrijf en een woning. Hier heeft hij 2 ha. Hij staat ’s morgens om 6 uur op. Als de campinggasten om 9 uur wakker worden heeft hij zijn tuin en dieren al verzorgd.  ’s Middags komt de hulp in de keuken op het veld de groenten plukken die ’s avonds in de tajine zullen worden gebruikt. Het wordt een vegetarische schotel. In de tuin staan  planten in bloei, waaronder de bougainville.  De pauwen lopen los. Ze melden zich ’s morgens als ‘gast aan tafel’.

Ondertussen komt  een derde gast het terrein op. Christian en Monika hebben een grote terreinwagen waarmee ze als ‘greenhorns’ op reis zijn, die in Nederland volledig als compacte verblijfsruimte is opgebouwd en ingericht. Ze komen uit Zwitserland, hebben huis en haard verkocht en gaan een aantal maanden Marokko in.  Het klikt wonderwel tussen ons zessen. Je komt niet vaak tegen op een camping, dat er zo snel een onderlinge band en uitwisseling ontstaat. Ook zij zullen ’s avonds een tajine voorgeschoteld krijgen. De tajine is voortreffelijk. Heerlijk gekruid krijgen we in twee schotels doperwten, peulen, wortel en zoete aardappel.  Christian en Monika komen na hun tajine bij ons aan tafel. Het is gezellig en intiem tegelijk. We zullen alle zes nog minstens   een nacht blijven om Oudejaarsavond te vieren. Abdel zal  voor ‘Kuchen, Torte en Gemüse’ zorgen. Hij voorspelt ‘er een feestje van te maken’. Hij wil zelfs wel een groot beeldscherm plaatsen. Maar dat is voor ons niet nodig. 's Middaags krijgen we als welkom marokkaanse pannenkoekjes. Wim demonstreert 'lange thee' op zijn mariokkaans . 

Wim heeft bij Abdel gevraagd of er iemand in de buurt is die een band kan repareren. Ja dat is te regelen, misschien nog wel vandaag. De band wordt opgehaald. Binnen anderhalf uur is de monteur terug. Abdel komt met de band bij Wim. ‘Is deze band misschien 5 of 6 jaar niet gebruikt?’ Wim: ‘Nee deze band is mee gereden, is  gecontroleerd in de garage, thuis op bandenspanning gecontroleerd en was vol bij het tanken van benzine. Hoezo?’  Abdel: ‘De monteur heeft de band opgepompt. De band is niet lek.’ Wim: ‘De band is niet lek. Dat is vreemd. Wij konden al geen gat of beschadiging vinden.’ Abdel: ‘De band is 100% in orde.’ Wim: ‘Dan moet iemand de band leeg hebben laten lopen, want dit kan niet rijdend zijn gebeurd.’ Wim en Abdel kijken elkaar aan: ‘Dass soll es sein’. Dan heeft vrijwel de zeker de vriendelijke Poolse engel de band leeg laten lopen, concludeert Wim. Lachend kijkt Wim Abdel aan en wat kost nu deze ‘reparatie’ dan wel niet? Abdel: ‘1 euro’. De monteur heeft 10 kilometer moeten rijden, was er 10 minuten mee bezig. Het kwartje valt. Liesbeth hoort het aan en heeft een sluitender verklaring: ‘ik kwam de auto alleen parkeren, stapte uit en dat heeft hij gezien. Hij dacht een vrouw alleen.’ ‘Daarom stond hij al direct naast onze auto toen Wim nog geen halve meter gereden had.’  Onze Poolse engel (b)lijkt dus een bengel te zijn.

Liesbeth gaat ’s middags naar de Middellandse Zee. De 500 meter die wordt vermeld blijkt langer te zijn, maar ze komt voldaan terug. Twee schelpen, een paar stenen en een foto van een rood aangroeisel op de rots. Abdel kent het niet. Liesbeth ontdekt op internet dat het een rode gesloten paardenanemoon is, die hier meer voorkomt. Bijzonder. Ze leven in het gebied tussen eb en vloed. Ze zien er bijna uit als rode tomaatjes, waarin ze hun tentakels verbergen wachtend op door het getijde langskomend voedsel. Zodra het water de anemoon raakt komen de tentakels naar buiten. De paardenanemoon plakt zich vast aan een rots door een voetschijf. Ze kunnen elkaar verdrijven uit hun territorium. Het is dus bijzonder dat Liesbeth meerdere exemplaren vlakbij elkaar vond. De volgende dag waren ze verdwenen.

Ons Oudejaarsfeestje is gezellig. We zitten vanwege de lagere temperaturen niet buiten maar in de zit-/ligruimte. Op het menu staat: een soep waarin, zoals Gerah zegt, parelcouscous zit; een koude schotel met erwten, tuinbonen en peultjes die je eet met olijfolie uit eigen tuin en wat kummel. En dan komt Abdel met een grote chocoladetaart, twee schalen koekjes en nootjes. De lekkernijen zijn ’s middags gebracht door zijn broer. Abdel komt ook bij ons zitten en geniet van zijn gasten. ‘Daar doe ik het voor’ zegt hij regelmatig. Zijn passie is dat zijn gasten zich thuis en als familie voelen.

Abdel vertelt meer over zichzelf, zijn familie en Marokko. Hij heeft ‘abitur’ gehaald in Marokko is daarna naar Duitsland gegaan om Wiskunde  te studeren. Hij keerde weer snel terug om zijn kennis over te dragen. Hij was grondlegger van cursussen Autocad in Nador. Zijn ene broer die de taart bracht  is bouwkundige en zijn andere broer is architect van projecten in opdracht van de koning. Hij laat vol trots een foto zien waarop zijn broer met de koning staat.

De oudejaarsavond sluiten we rond 10 uur af. We vieren ieder Oud en Nieuw in onze eigen huifkar, camper of kasba (zoals Wim de terreinwagen van Christian en Monika eerbiedig noemt). We blijken alle zes getwijfeld te hebben over het meenemen van alcohol voor deze avond. We hebben besloten nog een dag te blijven en maandag te vertrekken. ‘Dan maak ik nog een feestmaal voor jullie’ zegt Abdel. ‘Vegetarisch met couscous’. We hebben de eerste januari allemaal ons eigen tijdverdrijf. Eric heeft een legpuzzel bij zich waar Liesbeth en Wim zich ook over buigen en waar ze niet van ‘los komen’. Monica doet haar yogaoefeningen op het grasveld. Wasjes worden gedaan. ’s Middags bespreken we of alcohol op de laatste avond mogelijk is. Wim gaat het overleggen met Abdel: geen probleem.

Als we aanschuiven rond 7 uur is de zit-/ligruimte weer gevuld met kussens. We hebben wijn en bier bij ons. Dan komt een grote ronde schaal op tafel. Bereid door de vrouwelijke hulp van Abdel die daarvoor ’s middags uit de tuin alles heeft verzameld. Het is voortreffelijk, vooral ook het speciale sausje dat de couscous  nog lekkerder maakt. De  toplaag van de couscous (het groente mengsel) gaat helemaal op. Christian heeft als relatiegeschenk een fles grappa gekregen. Die wordt opgehaald en aangebroken. Het is een fantastische afsluiting van drie dagen onverwachte ontmoetingen en kennismaking met nieuwe vrienden in een omgeving die rustgevend, ontspannend en motiverend werkt. Het zouden drie dagen in de Hof van Heden kunnen zijn. Het is de Hof van Abdel.