een warm onthaal

We gaan naar een familie in de desert vlakbij Zagora. Het is een kwartier rijden met onze auto over een deels zandige piste. We moeten vlakbij  Ferme de Hanane zijn, een ‘logement’. We gaan naar Rachid die een kleine boerderij is gestart met hulp van fondsen uit Nederland, Spanje en Amerika. Vrienden van ons zijn betrokken bij de opzet.  We hebben whatsapp contact gehad. Hij zal ons ophalen vanaf de Hanane. Even later horen we op een zandpad kinderstemmen. Het hele gezin komt eraan. Wat een onthaal.

Rachid, Hasna, Amira (6 jr) en Amin (bijna 4 jr) begroeten ons hartelijk. We parkeren onze auto op hun terrein.  We worden welkom geheten in hun woonkamer. Op het terrein staan  verschillende gebouwen afzonderlijk van elkaar. Naast de woonkamer, een keukengebouw, een slaapkamer en een dubbel (m/v) toilet -en douchegebouw.  Het is duidelijk dat deze gebouwen niet alleen voor familiegebruik zijn. Het gezin is niet-moslim en de ruimtes worden ook gebruikt voor samenkomsten.  De woonkamer is na de hevige regenval helemaal ‘onder handen genomen’. Het ziet er verzorgd en degelijk uit.

We krijgen thee en  gaan  uitdelen. Kleding voor Rachid (of anderen), pennen, blocnotes en natuurlijk ook brillen. Maar het mooiste zijn twee etuis met kleurpotloden en kleine notitieboekjes voor Amira en Amin.  Een schot in de roos  voor Amira; het geeft haar de mogelijkheid te tekenen en letters en cijfers te schrijven. Ze  blijkt een goede motoriek en kleurgevoel te hebben. Ze verzamelt verder alles wat ze krijgt in haar etui. Amin is duidelijk een vierjarige. Wil alles proberen, even vasthouden en roetsj weer wat anders.

De brillen komen goed van pas. Rachid heeft een kapot montuur. Amira heeft in Tanger oog(lid)operaties gehad vanwege oogproblemen door o.a.  felle zon en zand. Ze zoekt een witte kinderzonnebril uit. Maar als Hasna een bij haar passende kleurige zonnebril gekozen heeft verdwijnt  die ook in Amira’s etui. Uiteindelijk heeft iedereen een passend montuur.

We gaan het terrein verkennen. Het perceel is nog ruig en moet nog worden bewerkt voordat er een gewas (voor veevoer)  verbouwd kan worden. Dat gebeurt met een tractor uit de buurt die via een coöperatie door iedereen kan worden ‘gehuurd’. (Zoals bij ons eerder de werktuigvereniging werkte.) Het water van  de hevige regenval stond 90 cm hoog maar daar is niets meer van te merken. Het is de bedoeling dat met behulp van fondsen Rachid kippenstallen bouwt en voor proteïne (als kwalitatief voedsel) insecten (Black Soldier Flies) gaat kweken. De larven van de zwarte soldatenvlieg kunnen snel grote hoeveelheden organisch afval afbreken en omzetten in eiwitten (proteïnen). Volwassen larven  kunnen worden gebruikt als voer voor vis, pluimvee en varkens. Dit project is mede door  onderzoek van Universiteit Wageningen ontwikkeld voor deze gebieden. De combinatie van kippen en de zwarte soldatenvlieg is (zoals al in 2017 werd beschreven en toegepast in Nederland) een duurzame goudmijn.

Om ongeveer half 7 wordt een begin gemaakt met een tajine. Hasna en Rachid maken in een ijzeren blik  vuur en op een rooster  staat de tajine. Het is een vleestajine, die  minstens 2 uur moet garen. We zitten buiten bij het vuur en proosten (saha) met thee berber.  De zon verdwijnt al bijna achter de struiken. Er is een kleine groententuin. Rachid draagt de warme tajine naar binnen.

Rachid vertelt dat hij op dit moment af en toe werk heeft in Zagora, als ober in een hotel. Dat levert dan een beetje geld op. Het gezin heeft verder (nog) geen inkomsten uit hun boerderij. De familie van Rachid woont in Tanger. Hasna komt uit een plaats in de Rozenvallei bij Tingehir. Ze hebben geen vervoer. Rachid kan vanaf de asfaltweg met een bus, taxi of auto naar Zagora. Amira gaat naar een schooltje in de buurt. Het is een kleine, tweeklassige school met 26 kinderen. De staat betaalt het onderwijs. We besluiten 26 meerkleurige potloden te schenken. Amira heeft het begrepen en loopt met Wim naar de auto. Het pakje met de kleurpotloden verdwijnt in haar etui. Zij deelt uit.

Om half negen zitten we aan de tajine. Een heerlijke schotel, goed gekruid en rijk gevuld. We eten met de rechterhand zonder bestek of bord. Dat kennen we inmiddels. Je breekt het brood en vouwt met je rechterhand de groente/het vlees tussen een dunne reep brood. Voor de kinderen wordt een platte plak brood gebruikt als plateau. Zoals we gewend zijn worden we aangemoedigd te blijven eten, ook als we aangeven ‘vol’ te zitten. Buiten is het ondertussen helemaal donker. Motjes komen binnen vliegen en landen ongelukkig in de warme kooltjes van het tajine rooster.

Amin kijkt bijna onafgebroken tekenfilmpjes   met zijn zonnebril stevig in de hand. Amira blijft tekenen met hulp van haar moeder die voorbeelden tekent in het notitieboekje. De bladzijde wordt omgedraaid en Amira tekent feilloos na. De ouders gaan erg zorgzaam en lief met hun kinderen om, de moeder stimuleert het tekenen en schrijven van Amira.

Om half 10 nemen we afscheid. Het was onvergetelijk en warm om met dit gezin een vijftal uren door te brengen. Af en toe was de taal een probleem, maar Rachid is erg bedreven in het gebruik van Google vertaler. Net voor we vertrekken horen we ‘geblaf’. We vragen of het een wilde hond is. Met de vertaler blijkt het een wolf te zijn die hier leeft van de konijntjes.

We worden uitgezwaaid en rijden dankbaar en voldaan terug naar de camping. Dit hadden we niet willen missen.