republiek moldavië

republiek moldavië een bezoek meer dan waard

We verlaten pension Cristiana en gaan op weg naar het Rode Meer. ‘Een absolute topper, die je niet mag missen’ is het advies:  duidelijk gemarkeerd op onze kaart.   We rijden door een prachtig golvend gebied. Stoppen in een klein dorpje om groenten en fruit te kopen. Het is een prachtige zonnige dag en op de weg met veel haarspeldbochten zijn veel motoren. We naderen het meer. Op de plaats waar een camping zou zijn, is alleen een strandje. De voorzieningen zijn dicht. Maar het water van het meer kleurt helemaal niet rood. Het is gewoon blauwgroen, zoals alle bergmeren. We zijn dus beetgenomen met een broodje ‘rood meer’-verhaal. Of we hebben te weinig mythische verbeeldingskracht. Oordeel zelf maar:

'In een verhaal wordt verteld, dat een mooi meisje  verliefd werd op een jongeman, die het dorp moest verlaten. De jongeman liet op zich wachten en de ouders vonden dat het meisje moest trouwen met een rijke man uit het dorp. Het meisje vlucht de berg op en hoopt haar geliefde te zien terugkeren. Een hevig onweer barst los, de bergtop waarop het meisje staat breekt af en stort in het meer. De dorpsbewoners zien daarna dat het water van het meer helemaal bloedrood is.'

Wat doen we? Gaan we verder op weg naar het zuidoosten en de Zwarte Zeekust of gaan we Moldavië in? Het wordt het laatste. We zijn nieuwsgierig naar dat land en het volk. Eén van de armste landen van de Europese Unie. Het wordt een lange tocht om via de stad Iasi en de grenspost Sculeni bij een camping te komen. In heel Moldavië zijn maar een handvol campings te vinden en die liggen allemaal in een kleine cirkel (60 km)  rond de hoofdstad Chisinau. Er wordt hier nauwelijks gekampeerd en er zijn zeker vanwege de oorlog in Oekraïne weinig toeristen. 

We zien heel duidelijk dat we na het rode meer in vlakker heuvelland komen. We overnachten in Costisa in de tuin bij Serban, waar we de volgende morgen om kwart voor 7 gewekt worden met gezang dat 2 uur zal duren. Het is zaterdagse zondagsdienst.

We gaan door naar  Iasi, een grote beetje rommelige stad. Het was de hoofdstad van Moldavië en is enige tijd hoofdstad van Roemenië geweest. Het heeft een universiteit, een eigen orkest, een theater. Langs de oostgrens loopt een rivier, de Prut, die na de annexatie door de Russen in 1940 de scheidslijn werd voor de huidige Republiek Moldavië en de Roemeense gelijknamige provincie. Toen de Sovjet-Unie uiteen viel hoopten Roemenen dat de twee delen weer samen zouden worden gevoegd. Maar een Russische minderheid richtte in 1993 de Republiek Moldavië op. De geschiedenis van Oekraïne zou zich aan de oostkant van de Republiek kunnen herhalen, want Transnistrië wordt als Russische enclave gezien. De regering in Chisinau streeft naar aansluiting bij de Europese Unie.

De grenspost is niet meer dan een paar huizen. Er staat een lange wachtrij van vrachtwagens, die we kunnen passeren.  Wij staan ongeveer 30 auto’s verwijderd van de controle. Het gaat tergend langzaam. De oorzaak blijkt als we bij de controle komen. Vier loketten waar je een stempel of goedkeuring moet halen. En dubbele controle van de inhoud van de auto, door de grenspolitie en daarna door de douane. Het doet ons aan het Russische systeem denken, met het grote verschil dat de beambten hier allemaal uiterst vriendelijk en behulpzaam zijn.  Er worden ongeveer 6 auto’s tegelijk in een rij gecontroleerd. Van zo’n rij worden alle paspoorten, kentekenbewijzen, groene kaarten ingenomen en overgedragen aan een douanemedewerker die achter een one-way-visible screen ze één voor één controleert en stempelt. Pas als de hele stapel is verwerkt wordt alles uitgedeeld. Daarna mag je je melden bij de belasting (customs) die het kenteken en de verzekering controleert. Na ruim een uur zijn we Roemenië uit.  Bij de grenspost met Moldavië wordt de procedure herhaald, maar het gaat stukken sneller. Na een half uur kunnen we door. We zijn in Moldavië.

Op internet hebben we in een klein dorp (Milesti) een camping, Pe Toloac, gevonden. We hebben chatcontact gehad om er zeker van te zijn dat de camping open is. Google maps laat ons af en toe in de steek wegens onvoldoende bereik. Maar we vinden het dorpje en daar ter plekke  een duidelijke richtingaanwijzer. We moeten een smal, hobbelig en steil karrenspoor op. Niet geschikt voor grote campers en auto’s met caravan. Bij de plek aangekomen zien we een prachtige kleinschalige camping met weids uitzicht op de dalen en heuvels. Ana heet ons welkom. De camping is vorig jaar geopend en heeft een vijftal glamping tenten. Dat is de trend voor mensen uit de hoofdstad Chisinau. Het lijkt een schot in de roos. Het is druk, de tenten zijn bezet. Het terrein heeft een speeltuin met veel toestellen, een grote overdekte keukenruimte, een ontmoetingsruimte met bar en een hottub.

Er zijn veel kinderen aanwezig, die tot ’s avonds laat in het warme water zitten en daarna bij een kampvuur. Wij staan vanwege de drukte op de parkeerplaats.  Stroom komt via zonnecollectoren en dat betekent dat we zodra de zon weg is geen stroom meer hebben. De accuopslag is dan nodig voor de eigen apparatuur. Ana verontschuldigt zich, maar wij redden ons goed.

We genieten van de plek, het uitzicht, de mensen. In de loop van de dag vertrekken de eerste gasten. ’s Avonds zijn we nog de enige gasten en heeft Ana met haar partner tijd om met ons te praten. De camping bestond gisteren precies één jaar en de speeltoestellen zijn overgedragen door een sponsor, die toeristische activiteiten stimuleert. In de winter is de camping gesloten en gaat Ana terug naar Chisinau. De ouders van haar partner wonen in het dorp en houden een oogje in het zeil. Bij de camping hoort  een moes- en vruchtbomentuin. We zien dat gasten aardbeien plukken. Wij krijgen een paar pepers en kleine komkommers.

Bogdan, een jongen van ongeveer 12 jaar komt om de haverklap bij onze huifkar en vraagt in het Engels: ‘do you want something’.  Zijn vader en moeder hebben meegeholpen aan de opbouw van de camping. Hij komt uit Chisinau, maar is ‘kind aan huis’. Hij helpt bij de bar. Hij mag ook bestellingen opnemen en afrekenen. Laten merken dat hij Engels spreekt is duidelijk favoriet. Hij zal tot hij vertrekt blijven vragen of we nog iets willen. 

Op maandag vertrekken we. We gaan naar een kalksteengebied, waar al ver voor de christelijke jaartelling in de rotsen grotten zijn uitgehouwen: Urheiul vechi. We nemen binnenwegen. Ons valt op dat de flora in Moldavië veel rijker en uitbundiger is dan in Roemenië. Het landschap in Moldavië is op veel plekken authentiek. De graan- en landbouwvelden zijn kleinschaliger. In het gebied voor de grens zagen we duidelijk dat het onderdeel van de Europese graanschuur is. Hier lijkt het voornamelijk voor eigen en plaatselijk gebruik. We zien ook dat de huizen en boerderijen armoediger ogen. Slecht of geen onderhoud; kapotte daken en toch bewoond. Waar wij eerst dachten dat we stenen huizen zagen, blijkt dat houtbouw te zijn, die is bepleisterd met leem. In dorpjes zien we hetzelfde patroon. Waterleiding kent men niet. Een groepje huizen heeft een gemeenschappelijke waterput, waar met een houten katrol en een draaiwiel een emmer aan een ketting voor water zorgt.

We komen bij Urheiul vechi, het is een langgerekt museumdorp. Je mag er, als toerist, met de auto niet in. Wim betaalt entree en ziet dat meerdere auto’s het dorp in rijden. Volgens internet moeten wij middenin het dorp een camping vinden. De huizen zijn in de oude stijl, zien er slecht onderhouden uit. Alle bezienswaardigheden zijn dicht. Op de plek waar de campingafslag zou zijn staat een bord met veel ‘verboden’, maar is geen camping ‘Bocata’ te zien. We vragen het, maar iedereen kijkt meewarig bij het woord. We rijden verder en zien een ‘restaurant’ waar wordt verbouwd. Het restaurant is alleen van woensdag tot en met zondag open. We vragen waar we een camping kunnen vinden. De eigenaar belt met de camping, die we op internet vonden. En ja, er is een camping maar helemaal aan de andere kant van de rivier bovenop de kalkrotsen. We komen uiteindelijk via een omweg bij ‘Bocata’ en zien dan  vanaf de steilrand bij de camping het museumdorp aan onze voeten liggen. De camping is prachtig, voorzien van alles en we staan tussen de vruchtbomen bij Pjotr in zijn grote tuin.

Niet veel na ons zal een Duits echtpaar aankomen, die dezelfde aanreis problemen hadden. We hadden bij de ‘oude gevangenis’ niet af moeten slaan. Dat is een groot vervallen complex.  Die oude gevangenis blijkt als we foto’s maken nog bewaakt te worden vanuit wachttorens. En is dus in gebruik; er hangen kleren uit het raam! Wim vindt op internet dat ‘Penitenciarul  18’ in Branesti één van de vele gulagkampen is geweest tijdens de Duitse en Russische perioden. Het ziet er verschrikkelijk uit.

Urheiul vechi heeft een klooster, een klokkentoren en er zijn meerdere in het kalksteen uitgehouwen grotten. Onder de klokkentoren is een grotklooster. De grotten zijn -anders dan vermeld- niet te bezichtigen. Het grotklooster wel. Het is een kleine kapelruimte, waar een hoofddoek verplicht is. Een oude kluizenaarmonnik beheert de ruimte.  In de kalksteenmuur aan de buitenkant stoppen bezoekers muntjes en biljetten. Daar zit nu een euromunt van ons tussen. Er is een donkere trap naar een tiental cellen waarin de monniken leefden.

Bij het complex is ook een bovengronds klooster, dat met gouden koepels statig op de kalksteenrotsen schittert. Er leven een paar kluizenaarmonniken met lange baarden en  -in onze ogen- sjofele habijten. Er mogen geen foto’s worden gemaakt. Opvallend zijn de goed onderhouden borders en kleurrijke tuin.

Langs de begraafplaats loopt een pad naar beneden. We komen in het dorpje. Bij een uithangbord ‘restaurant’ lopen we naar binnen. Alles is gesloten, maar op de binnenplaats zijn vrouwen actief. Ze maken augurken in grote glazen potten in, bundelen takjes lavendel. Duidelijk voor de verkoop, maar het seizoen moet nog beginnen. En dat geldt voor alles in ‘vila etnica’.

We besluiten door te rijden naar de hoofdstad. Chisinau is een moderne levendige stad. We zijn verrast. Mensen zijn modern en westers gekleed. Gebouwen, straten, parken en pleinen zijn een goede plek om rond te lopen. We waren gewaarschuwd voor criminaliteit, zakkenrollers, autodieven, maar daar is ons totaal niets van gebleken. Het voelt volledig veilig, zoals we dat in het hele land ervaren hebben.  Men is duidelijk minder op toerisme ingesteld.  Helaas zijn veel gebouwen (waaronder het Museum voor Geschiedenis) gesloten of is er geen uitleg. We bezoeken de kathedraal in het grote centrumpark, die -na ons bezoek aan rijkversierde en grootse kloosters- ‘eenvoudig’ oogt. Arcul de Triumf, in 1840 gebouwd als teken van overwinning op de Ottomaanse bezetter, heeft eenzelfde uitstraling: klein en weinig triomfantelijk.

 We wanen ons even in Den Haag als we voor het parlementsgebouw een protest van boeren met hun trekkers zien. We lunchen in een gezellig restaurant, vlakbij het centrum.

We gaan door naar een camping bij Contesti aan een  meer. Wim heeft gebeld en we kunnen er terecht. Het blijkt een groot toeristisch complex te zijn met vergaderruimten, restaurant, zwembad, groepsaccommodatie. Het is bij mooi weer een plek waar veel mensen recreëren.  Het is vandaag 30 graden en het zwembad ligt vol. Wij staan op één van de velden waar in de schaduw grote groepen aan tafels kunnen zitten. Kamperen kan, maar het is duidelijk niet hun verdienmodel. Om half zeven ’s ochtends starten de bosmaaiers. De mensen hier gaan vroeg aan het werk.

Het zal ’s nachts gaan regenen. En niet ophouden. Dus besluiten we Moldavië te verlaten en richting Zwarte Zee te gaan. We kiezen voor een route die zoveel mogelijk langs de grens met Transnistrië loopt en in het zuiden vlak langs Oekraïne. Het gebied dat Basarabië wordt genoemd en waar Russisch de voertaal is. Het is echt armoe troef wat we zien. De wegen worden slecht onderhouden met veel gaten en kuilen. Het is duidelijk dat dit als een uithoek .wordt beschouwd. Het is ook de streek waar massaal mensen naar toe zijn gedeporteerd om hier in barbaarse gulagkampen tewerk te worden gesteld. We zien een drietal vervallen bouwwerken die onmiskenbaar het stempel ‘gulag’ dragen. Verder zijn er de restanten van de grote verplichte  staatsboerderijen (kolchozen), die onder Stalin werden ingevoerd. Een trieste aanblik. Door de hevige regen hebben we er geen foto’s van.

We passeren de grens. Wim moet nog twee dagen vignet bijkopen en dan kunnen we zonder problemen door beide grensposten. We komen in Galati, een grote Roemeense rivierhaven (aan de Donau) verbonden met de Zwarte Zee. We doen onze boodschappen en gaan door naar Greci, een klein dorp aan de rand van een Nationaal Park. Om er te komen moeten we met een veerboot de Donau oversteken. We hebben geluk, we kunnen direct mee.

Bij Adrian in de tuin tussen de fruitbomen vinden we een mooie kampeerplek.  De tuin was eerder onderdeel van een boerderij, die na overlijden van de moeder is verdeeld onder drie broers. We hebben niet gevraagd of één van de broers toevallig Bassie heet.