We zijn weer op weg.

Ons reisplan is dit keer Turkije en (als de politieke situatie het toelaat) gecombineerd met Georgië en Armenië. We verwachten 2,5 maand op reis te zijn. We zullen de Middellandse zeekust laten voor wat het is: toeristisch en te warm. En: Wim is geen zwemmer, dus nog een extra reden om het water te mijden. 

Na een tussenstop in Praag (camping Sokol) staan we op een boerderijcamping ‘Tanya Riaad’ in Kiskunfélegyháza bij Jens. Een (geboren) Oost-Duitser die van april tot september hier de camping runt. Daarna vertrekt hij naar het warme Cuba, waar hij al sinds de tijd van Fidel Castro jaarlijks komt. De camping is perfect verzorgd en het welkom is fantastisch en hartelijk. We worden uitgenodigd voor een welkomstborrel. Dat slaan we niet af. 

In een bijbouw bij het huis zitten twee echtparen, een ‘medewerker’ en Jens. Hongaars bier en wijn wordt rijkelijk geschonken. De gasten blijken alle vier een Oost-Duits verleden te hebben. Bij het plaatsje Kecskemét staan een aantal grote fabrieken, waaronder die van Mercedes. (Maar we zien ook Porsche en Volkswagen symbolen op gebouwen). Een groot aantal Hongaren maar ook mensen uit de voormalige DDR heeft hier werk gevonden, vertelt de ‘medewerker’ die ook op de camping past bij afwezigheid van Jens.  Op het terrein van de camping staan caravans van medewerkers, die ’s avonds als vrienden worden begroet. De camping blijkt (ook) een ontmoetingsplek voor gasten uit de voormalige DDR.

Wim zit naast Wolfgang, die praatgraag vertelt over zijn vele reizen en verleden. Hij weet boeiend te vertellen over zijn tochten door Joegoslavië, Albanië, Rusland, Mongolië; allemaal vanuit de DDR-tijd. (Hij kent ook het Goelag kamp (een voormalig klooster) waar wij op onze reis naar Moermansk van onder de indruk waren.) Hij blijkt een wereldreiziger, want hij is ook in andere delen van de wereld (Afrika, Zuid-Amerika) geweest. Het was vanuit de DDR eenvoudig en goedkoop om naar Angola, Cuba, Argentinië te reizen. Na de val van de muur kon hij voor Irak geen visum krijgen omdat de Bondsrepubliek wapens had geleverd aan Amerika. Hij baalt er nog van. 

De toestand in de wereld wordt aangeroerd: Gaza en Oekraine. Het is een schande wat daar gebeurt. Daarover zijn we het snel eens, maar voor Wolfgang blijkt er een nuance voor Oekraine. Wim vraagt erop door.  En vraagt ook op de man af hoe Wolfgang ‘die Wende’ beleefd heeft. Op dat moment verstrakt Wolfgang licht in zijn houding. De val van de muur heeft voor het Oost-Duitse deel niet gebracht wat ervan verwacht werd. En ook niet wat door de politiek uit West-Duitsland werd voorgespiegeld. ‘De ambtenarij kwam ons vertellen hoe het allemaal ging’. En ze voerden in dat de ‘Ossies’ voor hetzelfde werk een lager salaris krijgen dan de ‘Wessies’. Een eyeopener voor ons.  Wim verwijst naar de grote verkiezingswinst van de AFD.  Wolfgang verklaart het vanuit de achterstelling van de hele bevolking; knikt instemmend en waardeert zichtbaar die stemkeuze.

Wim komt terug op Oekraine. Dan blijkt het sentiment en de waardering van de geschiedenis in de ogen van Wolfgang (en veel oud DDR bewoners zoals hij zegt) heel anders te liggen dan ons West-Europees gedachtengoed. 'Jullie kijken anders naar de wereld dan wij geleerd hebben'. We horen dat er begrip is voor het beeld dat Oekraine ‘fascistisch’ is. Hoe kan dat, vraagt Wim.  Wolfgang staaft het met een ware gebeurtenis uit de Tweede Wereldoorlog: een partizaan (Stepan Brandera) was aanvankelijk een held maar collaboreerde later met Hitler. In Lviv staat een monument ter ere van hem. En daar wringt de politieke schoen. Het is in de ogen van Wim een klein detail maar uitgerekend vanwege o.a. dit monument dat er nog steeds staat wordt Oekraine een nazi-land genoemd. Wim merkt op dat hij Poetin hoort spreken. Maar daar wil Wolfgang niets van weten. Poetin heeft daarin gelijk en Oekraine is  Russisch gebied. ‘Dat vinden ook alle Russische vrienden.’  Ook de andere gasten aan tafel lijken de mening van Wolfgang te delen. Wolfgang verwijst naar het Groot Russisch Rijk. Tsja, de bril van je ervaringen kleurt de geschiedenis. 

Het is tijd voor braadworstjes en dunne karbonades met geroosterd brood. Borden, bestek is allemaal onderdeel van de gastvrijheid van Jens. Voor we naar onze gouden koets gaan dragen we in de Trinkgeldpot ons genuttigd deel bij. Het is altijd weer boeiend onverwachte ontmoetingen te hebben, zeggen we tegen elkaar na de ‘brilkeuzes’ die we zojuist hoorden. 

Het weer in Bulgarije is de komende twee dagen slecht. We besluiten een dag langer te blijven in de prachtige tuin met de vriendelijke beheerder Jens. ’s Avonds staan er 4 nieuwe gasten op het terrein. Ons plan is naar Nis in Servië te gaan en vandaar naar Turkije. De weg erheen valt het op dat er ontzettend veel autobussen op weg zijn. Parkeerplaatsen staan vol en als er hoge nood is wordt gewoon langs de snelweg gestopt. Wim denkt dat ze allemaal naar Sofia gaan. Voor Nis en bij de inrit van de stad is het een puinhoop op de snelweg. Alle bussen stoppen in Nis. Er is een grote driedaagse rally en muziekfestival waar de president van Servië het startschot voor geeft op 17 mei om 5 uur. Vele tienduizenden bezoekers komen erop af.  Precies de datum en tijd waarop wij denken een camping te vinden. We besluiten door de rijden naar Sofia. We vinden er een camperstopplaats die 'van alle gemakken' voorzien is: de poort kan op afstand worden geopend èn gesloten. Liesbeth die naar de ingang op zoek was aan de voorkant staat voor een gesloten poort. Maar eind goed, al goed: Wim vindt na een telefoontje naar de eigenaar-op-afstand een sleutel voor de kleine poort. Ons vignet voor Bulgarije dat we voor twee dagen kochten blijkt al na 24uur en 6 uur te zijn verlopen. Zondag 18 mei) staan we in Turkije.

(We hebben problemen met internetverbindngen voor Wims laptop en hotspot. De verhalen en foto's komen iets later tot die problemen zijn opgelost.)