muziek van de woestijn

We kennen van eerdere bezoeken in Marokko optredens van traditionele muziek- en dansgroepen.  Wij hadden nog nooit gehoord van woestijnblues. In Mhamid wordt het ontwikkeld, beoefend en gepraktiseerd.

Het oude lemen gebouw van het postkantoor is in  gebruik als muziekschool. We zijn benieuwd wat er gebeurt. Als onderdeel van de ‘wortels van de Sahara’ wordt hier aan jongens en meisjes muziekles gegeven. ‘Sahara roots’ heeft een aparte tak. Niemand anders dan Halim Sbaï lijkt meer geïnspireerd om de jeugd van Mhamid een muzikale  toekomst te geven. Hij startte de muziekschool tegelijk met het project voor de Groene Sahara.

’s Morgens worden we verwelkomd door hem en zijn stafleden, waaronder Miriem die de muziekschool leidt. In een lokaal op de bovenverdieping hangen foto’s met voorbeelden van musici, instrumenten en muzieklessen aan de wand. In een afgesloten ruimte staan muziekinstrumenten: de traditionele djembé en trommel maar ook percussie en elektrische gitaren. Het muziekproject probeert jongeren te inspireren voor de muziek. Het is bijzonder dat in Mhamid ook extra aandacht voor de meisjes is. Dat riep in het begin enige weerstand op.  Om het  leven voor jongeren hier aantrekkelijk te houden richtte Halim in 2016 de muziekschool op. Het project wordt ondersteund door  o.a. een Amerikaanse NGO Playing for Change en de Nederlandse ANBI Sahara Roots.

Tijdens de wekelijkse muzieklessen krijgt de jeugd les in de traditionele muziek. Met de komst van percussie en elektrische gitaren is de woestijnblues ontstaan. Een mix van traditioneel en blues ritme. Les 1 voor de muzikanten is dat ‘eerst de gitaren in het ritme komen’. De percussie volgt met de ervaring van djembé-  of oliedrumritme vanzelf.  “De muziek van onze geschiedenis en cultuur wordt hier gespeeld met moderne instrumenten en ritmes.”  Dat is de woestijnblues.

’s Middags om 5 uur komen we in een naastgelegen lokaal. We zijn verrast. Een zestal meisjes en ongeveer 25 jongens in de leeftijd van schatten we 14-18 jaar zitten in een klassikale opstelling. De muziekdocent staat ‘voor de klas’. Op het schoolbord staat geschreven dat de les zal gaan over akkoorden in majeur en mineur. Het is rumoerig, dat hoort er gewoon bij. De meisjes zitten apart van de jongens. Op het bord worden de verschillende akkoorden uitgeschreven. De ‘leerlingen’ vullen soms de volgorde in. Maar het is de docent die van zijn briefje de akkoorden uitschrijft. We zijn als ook de mineurakkoorden zijn opgeschreven ongeveer 35 minuten verder.

Eén van de jongens wordt gevraagd de gitaar te bespelen. Het stemmen kost wat tijd, maar ‘Do Mi Sol Do’ klinkt als eerste akkoord. De docent stemt zijn twaalfsnarige oed  (Arabische luit). Daarna wordt zingend de les over akkoorden in praktijk gebracht. De meisjes zingen duidelijk en luid; de jongens komen minder goed ‘op toon’. De les zit er op en hierna zal in het muzieklokaal de groep gaan oefenen.  

In het muzieklokaal zien we ongeveer  40 jongeren en 10 volwassenen (betrokken bij het project)  Halim zit tegen de wand. Iedereen zit er in een kring omheen. Meisjes die wat op de achtergrond blijven worden door Miriem in de kring uitgenodigd. We begrijpen niet wat er precies wordt uitgelegd, maar uit de mimiek en betrokkenheid van iedereen leiden we af dat Halim oog en oor heeft voor iedereen. Charisma.

We maken een klein stukje mee van de gitaar en drum oefeningen.

Er is tot dan geen echte oefening van de woestijnblues geweest of een oefensessie.  De foto’s zijn iets minder goed geworden omdat het donkere ruimten zijn met slechte verlichting en we geen flits wilden gebruiken. Het is buiten donker als we in een lichte miezerregen terug gaan naar de camping. Het was een prachtige ervaring dit mee te (mogen) maken.  Op muziekfestivals in Mhamid zullen de leerlingen optreden.