uit de bak

Vandaag zaterdag 7 februari doen we boodschappen bij de groenteman bij de rotonde in het dorp. De chauffeur van onze woestijntocht, Mhamed, stopt en begroet ons hartelijk. We zien veel mensen richting de Muziekschool lopen. Mhamed vertelt dat vandaag een tot 10 jaar veroordeelde inwoner van Mhamid terugkomt uit de gevangenis.  Hij zal worden ingehaald met ‘kemmels’ en ‘toet-toet’ van een serie auto’s. Mhamed rijdt ons richting de ‘kemmels’. Maar het ‘kan nog wel even duren’ en dat kan in Marokko betekenen een paar uur.  Dus stappen we uit en wachten op de stoep voor de Muziekschool en het Gouvernementsgebouw (wat er naast ligt) waar zich groepen vormen.

Aan de overkant staan dan nog een 40-tal mannen in originele djellaba kledij bij een protestbord. We hebben al eerder gezien dat er protestoptochten waren. (Er worden strenge regels afgekondigd voor het toerisme. Het is niet helemaal duidelijk wat er precies gaat gebeuren, maar een vergunningstelsel en verboden activiteiten worden genoemd. In Mhamid is het voor de meesten de enige bron van inkomsten.) De mannen steken de weg over. Voor het gouvernementsgebouw vormen ze een grote cirkel, klappen in de handen, zingen een protestlied en luisteren naar een spreker. Ondertussen verzamelen ook een 30-tal vrouwen apart van de mannen zich tegen de wand van het muziekgebouw en gaan mee doen aan het protest door te zingen en te klappen.

Op de uitgaande straat richting Zagora verzamelen zich steeds meer mensen. Een aantal mannen in witte kledij lijken het welkomstcomité.

Vrouwen en kinderen uit de omliggende dorpen en de woestijn komen met taxi’s, landrovers of jeeps aan. Zelfs een docker arriveert. Vrouwen in veelkleurige doeken  stappen uit, sluieren hun gezicht en verzamelen aan de overkant van de weg. Kinderen zijn ook vaak al in ‘beste kleren’. Foto’s maken is geen probleem. Zelf doen  vrouwen en mannen ook allemaal mee. Het lijkt bijna een volksfeest.

Het wordt drukker en we worden verzocht niet meer op de rijweg te staan, maar op de stoep. Die aanwijzing wordt even opgevolgd, daarna wemelt het op straat. In de verte nadert een stoet  toeterende auto’s. Voorop lopen 4 kemmels. Toeterend tussen de menigte door komen een 40 tal terreinwagens stapvoets dichterbij. De mannen in witte kledij staan klaar. Een inkomende toerist met camper zit in de file. Vanuit de auto’s hangen mannen die al rijdend video’s opnemen.  De ‘kemmels’ zijn een beetje onrustig tussen de menigte en worden aan de hand meegevoerd.

Ineens is vooraan applaus en zie je alleen maar hoog opgestoken mobieltjes. Foto's maken is onmogelijk. 

Aziz is uit de auto. In wit gewaad terug in zijn dorp. Vrouwen zingen en klappen. Maar blijven op de achtergrond. De begroeting is voorbehouden aan de ‘óffcials’ in witte kledij en daarna aan de om- en opdringende mannen. Een omhelzing, een hand, een kus: de begroeting van mannen onder elkaar. Na de eerste welkomstgroep gaat Aziz de rij langs die keurig op de trottoirrand staat. Een begroeting met een aantal vrouwen (intimi, familie?) sluit dit deel af.

Een kemmel staat klaar. Aziz er bovenop en als een ‘prins’ begint de intocht naar het dorp.

In zijn wit gewaad, zwaaiend en met zijn rechterhand  een V-teken makend. We horen dat hij om vermoedelijk politieke redenen 10 jaar heeft vast gezeten. 'Hij wilde de wereld verbeteren. En dat lukt hem niet.’  Veel meer komen we niet te weten. Maar de grote groep enthousiaste, zingende en klappende mannen en vrouwen maken wel duidelijk dat hij veel aanhang heeft (gehad).  Bijzonder om deze twee elementen van protest op één dag mee te maken. 

Hij wordt echt ingehaald.