Heilige karpers

Sanliurfa staat bekend als één   van de meest traditionele moslimsteden in Turkije. Het heette vroeger Urfa, daarvoor Edessa en was ook bekend als Antiochië. Het voorzetsel Sanli (heilig) kregen ze na 50 jaar weerstand tegen de toevoeging Ganzi aan een  naburige stad. En zij, in Urfa, waren toch belangrijker als stad van Ibrahim, aartsvader Abraham. De mensen spreken (daarom vol trots?) nog steeds alleen maar over Urfa.

Onze eerste kennismaking is ambivalent. We hebben een drietal doelen: telefoonkaart upgraden, geld pinnen, bier en wijn kopen.  Geldpinnen gaat het meest eenvoudig. Maar voor een Turk Telekom upgrade vinden we na veel moeite een shop, die al 2 jaar niet meer bestaat; een winkel waar het systeem plat ligt en een advies morgen na het Offerfeest terug te komen. We zijn dan ruim een uur verder in de brandende hitte. Migros staat erom bekend wijn en bier te verkopen.  Wij vinden een MMigros. Die blijkt het niet te verkopen. Dan  naar een andere. Ook daar niks in het assortiment. Misschien dan een Sok supermarket, suggereert een winkelbediende. Die vinden we snel.

In de Sok geen alcohol maar wel een behulpzame manager die zegt: wij zijn moslim. Dat verklaart veel. Een nog behulpzamer mede-manager, Esma, komt erbij. Ze strikt haar hoofddoek die wat loshing  nog even goed, pakt haar mobieltje en vraagt via de vertaler wat we zoeken. Er volgt een uitleg die we niet begrijpen, we krijgen Cai aangeboden.  Daar gaan we niet op in.  Wij zoeken ander vocht.

Het duurt even.  Esma blijkt te bellen met haar zus die Engels spreekt.  We moeten mee naar buiten en ze wijst  die straat, links, rechts: alcohol. Wij wijzen op onze auto. Razendsnel maakt ze aan haar collega en ons duidelijk dat ze meerijdt. Liesbeth vouwt zich achterin op in lotushouding, Esma zit voorin converserend met haar  zus en duidend link, rechts, stop. De eerste winkel is dicht. Geen probleem, kom. Pratend, lachend, zwaaiend naar iedereen in winkels die we passeren komen we bij een winkel die alcohol en tabak verkoopt. We doen onze inkopen en rijden terug naar de Sok.

Het aanbod ‘cai’ (thee)  kunnen we na zoveel medewerking niet afslaan. Stoelen worden georganiseerd, terwijl Esma allerlei dingen wil weten: waar wonen jullie in Urfa. In onze auto, Oh, camp? Ja waar is een camping vragen we. Ataturkbos wordt als goede plek genoemd. Esma houdt contact met haar zus, die ook van alles wil weten, waar we wonen, wat  we deden voor werk, hoeveel kinderen we hebben en wat we van Urfa vinden.  Het wordt druk in het buurtwinkeltje. Kennelijk heeft Esma een Alert verspreid dat er gasten in de winkel zijn. Het loopt storm.  Er worden foto’s gemaakt en getoond. Iedereen krijgt uitgelegd wie we zijn, hoe we reizen, wat voor werk we doen en hoeveel kleinkinderen we hebben.  “Het wordt tijd dat we vertrekken”.

De camperplek bij het grote winkelcentrum Piazza blijkt overvol en weinig aantrekkelijk. Quirine en Martijn hebben ondertussen een plek in een park net buiten de stad gevonden. Daar gaan we heen. Het is even lastig een vlak stukje te vinden. Maar uiteindelijk staan we in het bos op een heerlijke plek. Voor ons wordt door een viertal mannen een vuurtje gemaakt en thee gezet in een traditioneel komfoortje.  We worden met ons vieren uitgenodigd in de schemering thee mee te drinken. De mannen blijken onderwijzers (Engels, Psychologie, Wiskunde), die hun laatste dag offerfeest vieren.  Eén is Koerd en ze benadrukken dat ze vrienden zijn.  Er wordt weliswaar niet al te luid maar duidelijk uitgesproken dat de huidige ontwikkeling de idealen van Ataturk ongedaan maken. We slapen die nacht heerlijk in het bos, de volgende dag verder Urfa ontdekken.

Het mozaiek museum ligt vlakbij het centrum van de oude stad. Op de fundamenten van een oude villa  is een museumoverkapping gebouwd, waarbinnen de restanten van mozaïekvloeren worden getoond. Meer en minder beschadigd. Maar allemaal opgebouwd uit kleine stukjes mozaiek van 1x1cm in vele kleuren. We lopen over een glazen plateau op de plaats van de muren en fundering langs de verschillende kamers en ruimtes die allemaal met mozaiek waren versierd. De villa heeft de naam Amazones gekregen vanwege de afbeeldingen met de paardrijdsters.  Het geheel is  minitieus en prachtig.

 Een bezoek aan de heilige karpers kan niet ontbreken. Ibrahim is geboren in een grot en werd gezocht door Nimrod die hem wilde doden. Nimrod gooide vuurballen die Ibrahim tot offer zouden moeten maken. De vuurballen vielen in de rivier en veranderden in karpers, waarbij de zwarte streep op de rug nog het bewijs is als brandvlek. De verhalen variëren iets maar alles wijst op de heiligheid van de karpers, die niet mogen worden gevangen.

Ibrahim is aartsvader in de Islam en dezelfde als Abraham in de Bijbel. Allebei huwen Sara. Dus het kan onmogelijk een dubbelganger zijn. Urfa wordt gezien als geboorteplaats van Ibrahim en bij de heilige karpers is een moskee, die door veel gelovigen wordt bezocht. Ook vandaag op de vierde dag van het Offerfeest. Vrouwen gesluierd met zwarte of prachtige gewaden gaan met hun familie naar de moskee. In de aangrenzende parktuin zitten families bij elkaar. Het is duidelijk dat deze plek een bedevaartsoord is.